
شاخص قیمت تولیدکننده (PPI یا Producer Price Index) میانگین تغییر قیمتهایی را میسنجد که تولیدکنندگان داخلی برای فروش کالاها و خدمات خود دریافت میکنند. در آمریکا اداره آمار کار (BLS) آن را هر ماه منتشر میکند و چون قیمت را در مرحلهٔ تولید اندازه میگیرد، پیش از رسیدن به مصرفکننده نشانهای از فشار تورمی میدهد.
در این راهنما ما در ارزینجا تعریف PPI، انواع آن، ساعت انتشار به وقت تهران، تفاوت PPI و CPI و آخرین عدد منتشرشده را با تکیه بر منابع رسمی مرور میکنیم. بعد هم به سؤال اصلی معاملهگران میرسیم: اثر PPI بر بیت کوین دقیقاً چیست و در روز انتشار چه چیزهایی را باید چک کنیم؟
شاخص قیمت تولیدکننده چیست و چه چیزی را میسنجد؟
شاخص قیمت تولیدکننده میانگین تغییر قیمت فروش کالاها و خدماتی است که تولیدکنندگان داخلی دریافت میکنند. طبق توضیح BLS، برای بسیاری از کالاها و بعضی خدمات، قیمت از نخستین معاملهٔ تجاری برداشته میشود؛ یعنی قیمتی که تولیدکننده میگیرد، نه قیمتی که مصرفکننده در فروشگاه میپردازد.
تفاوت این نگاه مهم است. هزینهٔ مواد اولیه، انرژی و حملونقل ابتدا در قیمتهای تولیدکننده دیده میشود. اگر بنگاهها این هزینه را به مشتری منتقل کنند، چند ماه بعد در قیمتهای خردهفروشی و در شاخص قیمت مصرفکننده (CPI) هم مینشیند. به همین دلیل PPI را «چراغ هشدار زودهنگام» تورم میدانند، هرچند این انتقال همیشه کامل و سریع اتفاق نمیافتد.
اعداد PPI معمولاً به دو شکل خوانده میشود: تغییر ماهانه که معمولاً تعدیل فصلی شده است و تغییر 12 ماهه که بدون تعدیل فصلی گزارش میشود. تغییر ماهانه برای واکنش کوتاهمدت بازار مهمتر است و تغییر 12 ماهه تصویر روند را نشان میدهد.
انواع PPI کداماند: تقاضای نهایی، هسته و تقاضای میانی؟
مهمترین خروجی PPI، شاخص «تقاضای نهایی» (Final Demand) است و بازارها بیش از همه به آن و به نسخهٔ «هسته» نگاه میکنند. BLS تقاضای نهایی را به سه بخش کالا، خدمات و ساختوساز تقسیم میکند. نسخهٔ هسته، شاخص تقاضای نهایی بدون غذا، انرژی و خدمات تجارت (Trade Services) است؛ این گروهها نوسان بالایی دارند و میتوانند سیگنال اصلی را بپوشانند.
گروه سوم «تقاضای میانی» (Intermediate Demand) است. BLS آن را از دو زاویه نشان میدهد: بر اساس نوع کالا (فرآوریشده، فرآورینشده و خدمات) و بر اساس مرحلهٔ جریان تولید (مرحلهٔ 1 تا 4). ما در عمل اینطور استفاده میکنیم:
- تقاضای نهایی: عدد اصلی خبر و معیار واکنش سریع بازار.
- هسته (بدون غذا، انرژی و خدمات تجارت): برای تشخیص فشار پایدار تورمی.
- تقاضای میانی: برای دیدن اینکه هزینهها در کدام مرحلهٔ تولید جمع شدهاند.
PPI چه زمانی منتشر میشود و ساعت آن به وقت تهران چند است؟
BLS شاخص قیمت تولیدکننده را ماهانه و ساعت 8:30 صبح به وقت شرقی آمریکا (ET) منتشر میکند. شاخص ماه اکتبر 2026 برای جمعه 13 نوامبر 2026 و شاخص نوامبر برای 15 دسامبر 2026 برنامهریزی شده است. تقویم رسمی ممکن است تغییر کند و BLS آن را بهروز میکند.
ساعت تهران به ساعت تابستانی یا زمستانی آمریکا بستگی دارد، چون ایران ساعت تابستانی ندارد و تهران همیشه UTC+3:30 است:
آمریکا از 1 نوامبر 2026 به ساعت زمستانی برگشته است؛ پس انتشار 13 نوامبر ساعت 17:00 تهران خواهد بود. هنگام تغییر ساعت در بهار و پاییز، فاصلهٔ زمانی چند هفته با ساعت عادی فرق دارد، پس در آن هفتهها حتماً ساعت تقویم را دوباره چک کنید.
آیا انتشار PPI در 2025 و 2026 تأخیر داشته است؟
بله، تعطیلی 43 روزهٔ دولت آمریکا از 1 اکتبر تا 12 نوامبر 2025 چند انتشار را عقب انداخت. طبق صفحهٔ تقویم تجدیدنظرشدهٔ BLS، PPI سپتامبر 2025 از 16 اکتبر به 25 نوامبر رفت و دادههای اکتبر همراه نوامبر در 14 ژانویهٔ 2026 منتشر شد. انتشار دسامبر 2025 هم به 30 ژانویه و ژانویهٔ 2026 به 27 فوریه منتقل شد.
آخرین عدد شاخص قیمت تولیدکننده چند بود؟

آخرین عدد منتشرشده تا زمان نگارش این مطلب (11 نوامبر 2026) مربوط به سپتامبر 2026 است که BLS در 15 اکتبر 2026 منتشر کرد. شاخص تقاضای نهایی در سپتامبر 1.3٪ نسبت به ماه قبل (با تعدیل فصلی) بالا رفت و در 12 ماه منتهی به سپتامبر 6.3٪ رشد بدون تعدیل فصلی داشت.
شاخص تقاضای نهایی بدون غذا، انرژی و خدمات تجارت هم 0.5٪ بالا رفت. به تفکیک، کالاهای تقاضای نهایی 2.6٪ و خدمات تقاضای نهایی 0.8٪ افزایش داشتند. عدد اکتبر 2026 هنوز منتشر نشده و پیشبینی رسمی آن را ما اعلام نمیکنیم؛ اگر پس از انتشار این صفحه را میخوانید، مقدار جدید را از صفحهٔ رسمی BLS بخوانید.
تفاوت PPI و CPI و PCE چیست؟
تفاوت اصلی این است که PPI قیمت دریافتی تولیدکننده را میسنجد، CPI قیمت پرداختی مصرفکننده را و PCE معیار تورم مورد توجه فدرال رزرو است. BLS هم CPI را میانگین تغییر قیمتهای پرداختی مصرفکنندگان تعریف میکند و PPI را شاخص تورم در مراحل زودتر فرایند تولید میداند.
فدرال رزرو در توضیح رسمی خود میگوید کمیتهٔ بازار آزاد (FOMC) هدف تورم 2٪ را با تغییر سالانهٔ شاخص قیمت هزینههای مصرف شخصی (PCE) میسنجد. بنابراین حتی اگر CPI در اخبار بیشتر دیده شود، معیار رسمی بانک مرکزی آمریکا PCE است. شاخص PCE را هم اداره تحلیل اقتصادی آمریکا (BEA) هر ماه در گزارش درآمد و مخارج شخصی منتشر میکند.
خواندن این سه عدد کنار هم ساده است. اگر PPI بالا برود و CPI فعلاً ثابت بماند، یعنی فشار هزینه هنوز به مصرفکننده نرسیده یا بنگاهها آن را از سودشان پرداختهاند. ما برای بررسی بیشتر واکنش بازار به عدد مصرفکننده، تأثیر CPI و فدرال رزرو بر بازار رمزارز را جداگانه توضیح دادهایم.
مثال عددی فرضی برای محاسبهٔ درصد ماهانه
مثال زیر کاملاً فرضی است و ربطی به دادههای واقعی ندارد. فرض کنید شاخص تقاضای نهایی ماه قبل 200.0 باشد و این ماه 200.6 اعلام شود. تغییر ماهانه میشود (200.6 منهای 200.0) تقسیم بر 200.0، یعنی 0.3٪.
حالا فرض کنید اقتصاددانان 0.2٪ پیشبینی کرده بودند. «شگفتی» این عدد 0.1 واحد درصد بالاتر از انتظار است. بازار معمولاً به همین فاصلهٔ عدد واقعی با انتظار واکنش نشان میدهد، نه به خود عدد. اگر عدد هسته هم از انتظار بالاتر باشد، پیام «تورم چسبنده» قویتر میشود.
مرکز آمار ایران هم شاخص قیمت تولیدکننده منتشر میکند؟
بله، مرکز آمار ایران شاخص قیمت تولیدکننده را برای بخش صنعت بهصورت فصلی منتشر میکند و این شاخص با نسخهٔ آمریکایی یکی نیست. بنا بر دادههای مرکز آمار که در 13 آبان 1405 در رسانهها منتشر شد، شاخص قیمت تولیدکننده بخش صنعت در تابستان 1405 برابر 774.7 بود.
طبق همین گزارش، تورم فصلی این بخش 28.0٪ و تورم نقطهبهنقطه 147.3٪ بود. ما فقط همین ارقام را از منبع قابلخواندن تأیید کردیم. پایگاه رسمی مرکز آمار از این محیط در دسترس نبود، پس نشانی مستقیم عدد را اعلام نشده میدانیم. برای مقایسه با آمریکا باید به پایهٔ شاخص و دورهٔ زمانی هر دو دقت کرد.
اثر PPI بر بیت کوین چگونه است؟
اثر PPI بر بیت کوین مستقیم و قطعی نیست و از مسیر انتظار نرخ بهره و ارزش دلار عبور میکند. ما هیچ همبستگی ثابتی را تضمین نمیکنیم، چون بیت کوین همزمان به نقدینگی بازار، جریان ETFها، اخبار قانونگذاری و رفتار نهنگها واکنش نشان میدهد.

زنجیرهٔ استدلال رایج این است: PPI بالاتر از انتظار، نگرانی از تورم را زیاد میکند. بازار احتمال سیاست پولی سختگیرانهتر و ماندن نرخ بهره در سطح بالاتر را بیشتر میبیند. آنوقت دلار و بازده اوراق قویتر میشود و داراییهای پرریسک مثل بیت کوین ممکن است تحت فشار بیفتند. عکس این سناریو هم ممکن است؛ PPI پایینتر از انتظار گاهی فضای آرامتری میسازد.
این زنجیره فقط یک چارچوب فکری است. گاهی بازار بعد از انتشار برعکس چیزی را که انتظار میرود انجام میدهد، چون قبلتر خودش را قیمتگذاری کرده است. برای نقش نرخ بهره میتوانید اثر فدرال رزرو بر بازار رمزارز و تأثیر جلسات FOMC بر بیت کوین را بخوانید. ما در این مطلب عدد قیمت تاریخی بیت کوین را عمداً نمیآوریم، چون آن را از منبع قابلراستیآزمایی برای این بحث نگرفتهایم.
بحث «بیت کوین سپر تورم است» هم با این موضوع گره خورده، اما ما آن را یک ادعای قطعی نمیدانیم و باید با شرایط نرخ بهره سنجیده شود. برای دید کاملتر به راهنمای بیت کوین بهعنوان طلای دیجیتال و سپر تورم مراجعه کنید. اگر تازه با این دارایی آشنا شدهاید، بیت کوین چیست نقطهٔ شروع مناسبی است. پیامد ریزش بازار پس از تصمیمهای بانک مرکزی هم در تحلیل ریزش بازار رمزارز از تصمیمهای فدرال رزرو تا رفتار نهنگها آمده است.
روز انتشار PPI چه چیزهایی را باید چک کنیم؟
در روز انتشار، مهمترین کار پرهیز از واکنش هیجانی و مقایسهٔ عدد با انتظار است. ما این چکلیست را برای معاملهگر ایرانی پیشنهاد میکنیم؛ تمام اعداد را از صفحهٔ رسمی منتشرکننده بخوانید و ساعت را با فصل آمریکا (16:00 یا 17:00 تهران) تطبیق دهید:
- ساعت انتشار: تقویم رسمی را ببینید و بدانید ساعت 8:30 ET در آن هفته چه ساعتی به وقت تهران است.
- عدد تقاضای نهایی ماهانه: آن را با ماه قبل و با انتظار بازار مقایسه کنید و فاصلهٔ آن را به واحد درصد بنویسید.
- عدد هسته: ببینید تقاضای نهایی بدون غذا، انرژی و خدمات تجارت هم همان مسیر را رفته یا فقط نوسان انرژی بوده است.
- تجدیدنظر ماه قبل: گاهی عدد ماه پیشین اصلاح میشود و همین اصلاح در پیام خبر اثر دارد.
- فاصلهٔ PPI با CPI: آخرین عدد CPI و تقویم آن را کنار PPI بگذارید تا بدانید فشار هزینه به مصرفکننده رسیده است یا نه.
- حجم و اندازهٔ سفارش: در دقایق اول انتشار نوسان تند و اسپرد ناپایدار است؛ اندازهٔ معامله را کوچکتر نگه دارید.
- حد ضرر و برنامه: قبل از خبر مشخص کنید در هر دو سناریو چه میکنید و بعد از آن از برنامه خارج نشوید.
بخش مهمی از این چکلیست مربوط به انتظارات بازار است. حتی عدد «بد» اگر از پیش در قیمتها دیده شده باشد، میتواند واکنش کوچکی بسازد. تنوع دارایی هم کمک میکند؛ مثلاً مقایسهٔ طلا یا تتر در دورهٔ بحران نشان میدهد هر ابزار در شرایط تورمی رفتار متفاوتی دارد.
اگر پس از بررسی ریسکها تصمیم به معامله گرفتید، در ارزینجا میتوانید بیت کوین را با تومان بخرید و داراییتان را در حساب خود مدیریت کنید. ما توصیه میکنیم فقط بخشی از سرمایه را که توان تحمل نوسان آن را دارید وارد بازار کنید.
سلب مسئولیت: این مطلب صرفاً آموزشی و اطلاعرسانی است و توصیهٔ سرمایهگذاری یا خرید و فروش هیچ دارایی نیست. بازار رمزارزها نوسان شدید دارد و ممکن است بخشی یا همهٔ سرمایه از دست برود. مثال عددی این مطلب فرضی است. پیش از هر تصمیم مالی، تحقیق مستقل کنید.
جمعبندی: شاخص قیمت تولیدکننده را چگونه بخوانیم؟
شاخص قیمت تولیدکننده قیمت دریافتی تولیدکنندگان را در مراحل اول زنجیره میسنجد و برای فهم مسیر تورم آمریکا ابزار مفیدی است. آخرین عدد منتشرشده، یعنی سپتامبر 2026 با رشد ماهانهٔ 1.3٪ تقاضای نهایی، نشان میدهد این گزارش میتواند شگفتی بزرگ بسازد. با این حال PPI فقط یکی از ورودیهای بازار است؛ اثر آن بر بیت کوین از مسیر انتظار نرخ بهره و ارزش دلار میگذرد و قطعی نیست. انتشار بعدی 13 نوامبر 2026 است.
سوالات متداول
PPI چیست؟
PPI نام اختصاری Producer Price Index است و میانگین تغییر قیمتهایی را میسنجد که تولیدکنندگان داخلی برای کالاها و خدمات خود دریافت میکنند. در آمریکا اداره آمار کار (BLS) آن را ماهانه منتشر میکند. چون قیمت را در مرحلهٔ تولید اندازه میگیرد، معمولاً پیش از CPI نشانهای از فشار هزینهها میدهد، هرچند انتقال آن به مصرفکننده همیشه کامل نیست.
تفاوت PPI و CPI چیست؟
PPI قیمت دریافتی تولیدکنندگان را در مراحل زودتر تولید میسنجد، ولی CPI میانگین تغییر قیمتهای پرداختی مصرفکنندگان برای کالا و خدمات مصرفی است. هر دو را BLS منتشر میکند. فدرال رزرو هدف 2٪ تورم را با شاخص PCE میسنجد، پس برای فهم سیاست پولی باید PPI، CPI و PCE را کنار هم دید.
ساعت انتشار PPI به وقت تهران چند است؟
BLS شاخص را ساعت 8:30 صبح به وقت شرقی آمریکا منتشر میکند. تا وقتی آمریکا ساعت تابستانی دارد، این زمان 16:00 تهران است و در ساعت زمستانی 17:00. چون ایران ساعت تابستانی ندارد، فاصله با تغییر ساعت آمریکا عوض میشود. انتشار اکتبر 2026 برای 13 نوامبر 2026 برنامهریزی شده است.
آیا PPI روی قیمت بیت کوین اثر دارد؟
اثر قطعی و ثابتی وجود ندارد. PPI بالاتر از انتظار میتواند انتظار نرخ بهره بالاتر و دلار قویتر را تقویت کند و به داراییهای پرریسک مثل بیت کوین فشار بیاورد، ولی بازار قبل از انتشار هم قیمتگذاری میکند و عوامل دیگری مثل جریان ETF و اخبار قانونی هم اثر دارند. پس نباید به یک عدد تکیه کرد.
آیا ایران هم شاخص قیمت تولیدکننده منتشر میکند؟
بله، مرکز آمار ایران شاخص قیمت تولیدکننده را برای بخش صنعت فصلی منتشر میکند. بر اساس دادههای تابستان 1405، شاخص صنعت 774.7 و تورم نقطهبهنقطه 147.3٪ گزارش شد. پایگاه رسمی مرکز آمار از محیط بررسی ما در دسترس نبود، پس نشانی مستقیم رقم اعلام نشده است.

