بنیان گذار بیت ریور در پرونده کلاهبرداری ۷.۹ میلیون دلاری بازداشت شد

بنیان گذار بیت ریور (BitRiver)، بزرگ‌ترین شرکت استخراج بیت کوین روسیه، از حبس خانگی به بازداشت موقت منتقل شد. یک دادگاه در مسکو روز ۲۲ جولای تغییر وضعیت ایگور رونتس را تأیید کرد و دستور داد او دو ماه در بازداشت بماند؛ خبر این اتهام تازه روز ۲۹ جولای بر اساس اسناد دادگاه و منابع آگاه علنی شد. پرونده به کلاهبرداری در مقیاس بزرگ مربوط است و مبلغ ادعاشده نزدیک به ۱ میلیارد روبل است.

اتهام تازه علیه بنیان گذار بیت ریور چیست؟

رونتس با اتهامی بر اساس بند ۴ ماده ۱۵۹ قانون جزای روسیه روبه‌روست که «کلاهبرداری در مقیاس بسیار بزرگ» را پوشش می‌دهد. باید تأکید کرد که این هنوز یک اتهام است و هیچ دادگاهی او را مجرم نشناخته است. طبق گزارش‌ها، شرکتی به نام فاکس گروپ که تحت کنترل رونتس است، در سال ۲۰۲۳ قراردادی برای تأمین تجهیزات با مجموعه‌ای وابسته به گروه En+ امضا کرده بود.

این قرارداد ظاهراً بیش از ۸ میلیون دلار ماشین استخراج ارز دیجیتال را پوشش می‌داد؛ بازپرس‌ها می‌گویند خریدار بیش از ۷.۹ میلیون دلار به‌عنوان پیش‌پرداخت منتقل کرده و انتظار داشته تجهیزات ظرف ۳۲ روز تحویل شود، اما به ادعای دادستان‌ها، دستگاه‌ها (که به‌عنوان واحدهای Antminer S19k Pro شناسایی شده‌اند) تحویل نشدند و پول هم بازگردانده نشد. رونتس این روایت را رد کرده و پیش‌تر گفته بود تجهیزات «تحویل شده است».

ریشه اختلاف: از یک پرونده تجاری تا پرونده جزایی

این اختلاف از یک رابطه تجاری قدیمی‌تر میان بیت ریور و En+ سرچشمه می‌گیرد. در نوامبر ۲۰۲۰ این دو شرکت از تأسیس یک سرمایه‌گذاری مشترک برای اداره تأسیسات استخراج ارز دیجیتال با استفاده از برق آبی در منطقه ایرکوتسک روسیه خبر داده بودند؛ En+ برق را تأمین می‌کرد و بیت ریور عملیات استخراج را مدیریت می‌کرد. اما این رابطه بعدها به چند دعوای حقوقی کشیده شد.

در آوریل ۲۰۲۵، یک دادگاه داوری در منطقه ایرکوتسک به گزارش‌ها فاکس گروپ را به پرداخت ۹۵۴.۴ میلیون روبل بابت همان پیش‌پرداخت محل مناقشه محکوم کرد. رونتس در مه ۲۰۲۵ روایت شاکی را رد کرد و گفت قصد دارد به رأی اعتراض کند. این نوع پرونده‌های حقوقی پرسروصدا در صنعت کریپتو بی‌سابقه نیست؛ نمونه دیگر آن را در اتهامات کلاهبرداری علیه مایکل سیلر پوشش داده‌ایم.

فشار ورشکستگی و تحریم‌ها

پرونده جزایی در حالی مطرح می‌شود که بیت ریور و شرکت‌های مرتبط با آن پیش‌تر هم زیر فشار مالی و ورشکستگی بوده‌اند؛ فاکس گروپ در فوریه ۲۰۲۶ وارد نظارت ورشکستگی شد و یک دادگاه اواخر مه فرآیند انحلال را آغاز کرد. رونتس از اواخر ژانویه هم در حبس خانگی بود، آن هم در پرونده‌ای جداگانه درباره پنهان‌کردن وجوهی که باید در دسترس وصول مالیات می‌بود. موج پرونده‌های ورشکستگی در صنعت کریپتو را در ورشکستگی موومنت لبز و پرونده طلبکاران FTX بررسی کرده‌ایم.

نکته مهم برای بازار این است که بیت ریور یک شرکت خصوصی است و هیچ توکن قابل‌معامله عمومی تأییدشده‌ای به عملیات آن وابسته نیست؛ بنابراین نمی‌توان واکنش مستقیمی در بازار کریپتو به بازداشت رونتس نسبت داد. این شرکت از آوریل ۲۰۲۲ زیر تحریم‌های آمریکا هم قرار دارد. بستر مقرراتی و زیرساختی روسیه در این حوزه را در راه‌اندازی روبل دیجیتال روسیه شرح داده‌ایم.

جمع‌بندی

پرونده بیت ریور بیش از آنکه یک خبر قیمتی باشد، یک زنگ خطر درباره ریسک حقوقی و قضایی در صنعت استخراج است؛ به‌ویژه در حوزه‌هایی که قراردادهای سنگین تجهیزات، تحریم و فشار ورشکستگی در هم تنیده‌اند. تا زمان صدور رأی، همه ادعاها در حد اتهام باقی می‌مانند، اما درس عملی برای سرمایه‌گذار روشن است: پشت هر عملیات بزرگ استخراج بیت کوین، یک لایه ریسک شرکتی و قضایی وجود دارد که باید آن را هم در ارزیابی جدی گرفت.

سوالات متداول