حساب اجاره ای یعنی حساب بانکی، کارت یا حساب صرافیای که به نام شماست ولی شخص دیگری با آن پول جابهجا میکند یا رمزارز میخرد. پلیس فتا در شهریور ۱۴۰۵ صریحاً گفته است که این کار، حتی در ازای پول یا با عنوان «کار در منزل»، شما را شریک جرم میکند و مسئولیت همهٔ تراکنشها با صاحب حساب است.
ما در ارزینجا این راهنما را نوشته‌ایم چون آگهی‌های «درآمد میلیونی در خانه» هنوز هم قربانی می‌گیرند و بیشتر قربانیان تا روز مسدودی حساب نمی‌دانند وارد چه ماجرایی شده‌اند. در ادامه می‌خوانید این ترفند دقیقاً چطور کار میکند، قانون امروز چه مجازاتی برایش در نظر گرفته و اگر درگیرش شده‌اید، همین حالا چه کاری باید بکنید.
حساب اجاره ای چیست و چرا کلاهبرداران به آن نیاز دارند؟
هر کلاهبردار یک مشکل اصلی دارد: پول دزدی را باید جایی بنشاند که به اسم خودش نباشد. در ایران هر کارت و حساب بانکی به کد ملی صاحبش گره خورده است. صرافی‌های رمزارز هم بدون احراز هویت حساب باز نمی‌کنند. پس مجرم به یک «نام تمیز» نیاز دارد و این نام را از آدم‌های عادی اجاره میکند.
قیمت این اجاره معمولاً یک درصد از هر واریز یا یک «حقوق ماهانه» است. در عوض، صاحب حساب یا اطلاعات کارت و اینترنت‌بانکش را می‌دهد، یا خودش پول واریزی را برمی‌دارد، با آن تتر یا ارز دیگری میخرد و به آدرسی که به او داده‌اند می‌فرستد. همین «تبدیل به رمزارز» است که رد پول را برای مجرم پاک میکند و برای شما ثبت.
سرهنگ مختاررضایی، معاون اجتماعی پلیس فتا، در ۲۵ مهر ۱۴۰۵ هم دوباره گفت کلاهبرداران با سوءاستفاده از حساب‌های بانکی مردم، «از جمله در قالب حساب‌های اجاره‌ای و استفاده از افراد واسطه»، مرتکب جرم می‌شوند. یعنی این ترفند قدیمی نشده، فقط لباس عوض کرده است.
کارت اجاره‌ای، حساب صرافی اجاره‌ای و خرید رمزارز برای دیگران
این سه شکل رایج‌اند و از نظر قانون تفاوت چندانی ندارند:
- کارت یا حساب بانکی اجاره‌ای: شما کارت، رمز و دسترسی اینترنت‌بانک را تحویل می‌دهید و دیگر نمی‌دانید چه پولی در آن می‌آید و می‌رود.
- حساب صرافی اجاره‌ای: از شما می‌خواهند با مدارک خودتان در یک صرافی ثبت‌نام و احراز هویت کنید و بعد نام کاربری و رمز را بدهید.
- خرید رمزارز برای دیگران: پول به کارت شما واریز می‌شود و شما با حساب خودتان رمزارز می‌خرید و برای «کارفرما» می‌فرستید. پلیس فتا این مورد را هم صراحتاً در فهرست کارهای مجرمانه آورده است.
کلاهبرداری حساب اجاره ای قدم‌به‌قدم چطور اجرا می‌شود؟
سناریو تقریباً همیشه یک مسیر را طی میکند. اگر مراحلش را بشناسید، در همان قدم اول متوجه می‌شوید:
- آگهی جذاب و مبهم: «کار در منزل بدون تخصص»، «درآمد دلاری روزانه» یا «همکاری با شرکت صادراتی». سرهنگ پاشایی از پلیس فتا در مهر ۱۴۰۴ گفت آگهی‌های اجارهٔ کارت تا ۵۰ میلیون تومان درآمد ماهانه وعده می‌دهند.
- توجیه قانونی‌نما: می‌گویند برای «دور زدن سقف تراکنش»، «مسائل مالیاتی شرکت» یا «تسویهٔ صادرات» به حساب شما نیاز دارند. گاهی تصویر جعلی «مجوز پلیس فتا» هم نشان می‌دهند؛ پلیس فتا اعلام کرده به هیچ صرافی یا کانالی چنین مجوزی نمی‌دهد.
- اعتمادسازی با پرداخت اول: چند واریز کوچک و سهم شما سر وقت پرداخت می‌شود تا سؤال نپرسید.
- واریز پول آلوده: پولی که از فیشینگ، برداشت غیرمجاز یا کلاهبرداری از یک نفر دیگر آمده، به کارت شما می‌نشیند.
- تبدیل و ارسال: از شما می‌خواهند فوری رمزارز بخرید و به یک آدرس کیف پول بفرستید. این همان الگویی است که در کلاهبرداری تسک با تتر هم می‌بینیم.
- شکایت قربانی و ردیابی: قربانی اصلی شکایت میکند، پلیس مسیر پول را دنبال میکند و اولین نامی که پیدا میکند نام شماست.
کلاهبردار در این مدت فقط یک آیدی تلگرام یا یک شمارهٔ موقت داشته است. وقتی حساب‌ها بسته می‌شود، او ناپدید شده و شما مانده‌اید و پرونده.
صاحب حساب اجاره ای چطور شناسایی می‌شود؟
کوتاه‌ترین جواب این است: خیلی راحت‌تر از آنچه فکر می‌کنید. هر کارت و حساب بانکی به کد ملی شما وصل است. طبق قواعد بانک مرکزی، در هر حوالهٔ پایا و ساتنا باید «بابت» یا علت انتقال ثبت شود؛ بانک مرکزی این فهرست را در آبان ۱۴۰۵ به ۴۱ عنوان در شش گروه بازنگری کرده و برای مبالغ بالای آستانه هم مدرک می‌خواهد.
سمت رمزارز هم همین‌طور است. حساب صرافی معتبر با احراز هویت و مدارک خود شما باز شده و هر خرید و برداشت در آن ثبت می‌شود. اگر با سطح‌های احراز هویت ارزینجا آشنا باشید، می‌دانید که برداشت رمزارز فقط برای حسابی باز می‌شود که هویتش کامل تأیید شده است. این دقیقاً همان چیزی است که احراز هویت را در صرافی ضروری میکند: هر حساب یک صاحب واقعی و پاسخ‌گو دارد.
به همین دلیل بهانهٔ «کارتم گم شده بود» هم معمولاً کارساز نیست. سرهنگ پاشایی در گفت‌وگو با مشرق گفته بود این ادعا پذیرفته نمی‌شود، چون برای جابه‌جایی پول به گوشی، رمز و اینترنت‌بانک هم نیاز است.
مجازات حساب اجاره ای در قانون ۱۴۰۵ چیست؟
قانون ایران عنوانی جداگانه به اسم «اجارهٔ حساب» ندارد. مجازات بسته به اینکه پول از چه جرمی آمده و شما چقدر از ماجرا خبر داشته‌اید، از دو مسیر می‌آید: شراکت یا معاونت در جرم اصلی (مثلاً کلاهبرداری یا برداشت غیرمجاز)، و قانون مبارزه با پولشویی. تشخیص نهایی با قاضی است.
قانون مبارزه با پولشویی چه می‌گوید؟
ماده ۲ قانون اصلاح قانون مبارزه با پولشویی (مصوب ۱۳۹۷) نگهداری یا استفاده از عواید جرم با علم به منشأ آن، و تبدیل یا انتقال این عواید برای پنهان کردن منشأشان را پولشویی میداند. خرید رمزارز با پول واریزی یک غریبه و فرستادنش به کیف پول او، دقیقاً شبیه همین تعریف است.
یک نکتهٔ مهم: در بسیاری از مطالب فارسی هنوز می‌خوانید که جریمهٔ پولشویی «یک‌چهارم» یا «۲۵ درصد» مبلغ است. این متن قدیمی ماده ۹ مصوب ۱۳۸۶ است که در سال ۱۳۹۷ اصلاح شده. متن فعلی سنگین‌تر است:
بازهٔ سال‌های حبس از ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی آمده است. ده میلیارد ریال یعنی یک میلیارد تومان؛ رقمی که با چند ماه واریز روزانه به یک کارت اجاره‌ای دور از دسترس نیست.
اگر نمی‌دانستم پول دزدی است چه؟
ماده ۲ روی «علم به منشأ» تکیه دارد و همین‌جاست که خیلی‌ها امیدوار می‌شوند. اما دو چیز را در نظر بگیرید. اول، پلیس فتا تأکید کرده که مسئولیت تمام تراکنشها و تبعات قضایی مستقیماً با صاحب حساب است. دوم، حتی اگر در نهایت اتهام پولشویی ثابت نشود، مسیر رسیدن به آن چیزهایی است که هیچ‌کس نمی‌خواهد تجربه کند: مسدودی حساب، احضار، بازجویی و الزام به برگرداندن پول قربانی. پلیس فتا از پرونده‌هایی گفته که صاحبان کارت به پرداخت چند صد میلیون تومان ملزم شده‌اند.
جزئیات حکم هر پرونده را فقط قاضی و وکیل همان پرونده می‌توانند بگویند. این متن مشاورهٔ حقوقی نیست؛ اگر پرونده‌ای دارید، حتماً با وکیل صحبت کنید.
نشانه‌های پیشنهاد حساب اجاره‌ای را از کجا بشناسیم؟
کلاهبرداران کمتر پیش می‌آید که مستقیم بگویند «حسابت را اجاره بده». این جمله‌ها زنگ خطرند:
- «فقط کارتت را می‌خواهیم، کاری لازم نیست بکنی.»
- «پول را که واریز کردیم، با حساب صرافی‌ات تتر بخر و به این آدرس بفرست.»
- «سهم تو ۵ درصد هر واریز است، هر روز تسویه می‌کنیم.»
- «یک حساب صرافی با مدارک خودت باز کن و نام کاربری و رمز را برای ما بفرست.»
- «ما مجوز پلیس فتا داریم» یا «این کار کاملاً قانونی است، فقط برای دور زدن سقف بانک است.»
- ارتباط فقط از تلگرام، واتس‌اپ یا آیدی‌ای که اسم و نشانی واقعی ندارد.
این الگو با ترفندهای دیگر هم ترکیب می‌شود؛ مثلاً در کلاهبرداری عاشقانهٔ پیگ بوچرینگ اعتماد چندماهه ساخته می‌شود و بعد «فقط یک انتقال کوچک» درخواست می‌شود. یا کسی خودش را پشتیبانی جعلی صرافی در تلگرام معرفی میکند و دسترسی حساب را می‌خواهد. برای دیدن تصویر کامل، چک‌لیست ۱۲ روش رایج کلاهبرداری ارز دیجیتال را هم ببینید.
اگر حسابم را اجاره داده‌ام یا پول ناشناس واریز شده، چه کنم؟
زمان مهم‌ترین متغیر است. سرهنگ پاشایی از «زمان طلایی» ۳۰ تا ۶۰ دقیقه‌ای حرف زده که در آن هنوز می‌شود حساب مقصد را مسدود کرد. اگر درگیر شده‌اید، به این ترتیب پیش بروید:
- همکاری را همین حالا قطع کنید: هیچ واریز تازه‌ای را تبدیل یا جابهجا نکنید، حتی اگر تهدید کنند.
- دسترسی‌ها را پس بگیرید: رمز اینترنت‌بانک و رمز حساب صرافی را عوض کنید و ورود دومرحله‌ای با اپ احراز هویت را فعال کنید.
- به بانک خبر بدهید: اگر کارت را تحویل داده‌اید، آن را مسدود کنید و دربارهٔ واریزهای ناشناس توضیح بخواهید.
- گزارش رسمی بدهید: با مرکز فوریتهای سایبری پلیس فتا به شمارهٔ 096380 تماس بگیرید. گزارش داوطلبانه و زودهنگام نشان می‌دهد شما فریب‌خورده‌اید، نه هم‌دست.
- مدارک را نگه دارید: اسکرینشات گفت‌وگوها، آیدی‌ها، آدرس کیف پول‌هایی که به آن‌ها رمزارز فرستاده‌اید و رسید واریزها.
- با پشتیبانی صرافی تماس بگیرید: اگر حساب صرافی‌تان درگیر بوده، ماجرا را صادقانه بگویید تا حساب امن شود.
نکتهٔ ارزینجا: طبق قوانین و مقررات ارزینجا، مسئولیت هر فعالیتی که با حساب شما انجام شود با خود شماست و حساب کاربری نباید در اختیار کس دیگری قرار بگیرد. ما مطابق قوانین مبارزه با پولشویی کار می‌کنیم و بعد از اولین تراکنش تومانی، برداشت رمزارز ۷۲ ساعت محدود می‌شود؛ این مکث دقیقاً برای جلوگیری از همین ترفندهاست. اگر کسی از شما خواسته با حساب ارزینجایتان برایش خرید کنید، یا پول ناشناسی به حسابتان آمده، قبل از هر کاری با پشتیبانی ارزینجا تماس بگیرید.
چطور در دام حساب‌های اجاره‌ای نیفتیم؟
بهترین دفاع، چند عادت ساده است که اگر یک بار جا بیفتند، تقریباً هر نسخهٔ این ترفند را خنثی می‌کنند:
- کارت، رمز و کد پیامکی را به هیچ‌کس ندهید. نه به «کارفرما»، نه به «پشتیبان» و نه به دوست و فامیل.
- برای دیگران رمزارز نخرید. اگر کسی واقعاً می‌خواهد تتر بخرد، خودش با حساب و مدارک خودش می‌تواند. در ارزینجا خرید تتر فقط با حساب احرازشدهٔ خود شما انجام می‌شود.
- هر «کار در خانه» با گردش پول را رد کنید. شغل واقعی از شما نمی‌خواهد پول غریبه‌ها را از حسابتان رد کنید.
- لینک‌ها و صفحه‌های ورود را چک کنید. بخش زیادی از پول‌های آلوده از فیشینگ می‌آید؛ نشانه‌های سایت فیشینگ کریپتو را بشناسید.
- به وعدهٔ «تتر رایگان» یا سود تضمینی شک کنید. بسیاری از این مسیرها در نهایت به کلاهبرداری‌های رایج با USDT می‌رسند.
- واریز ناشناس را خرج نکنید. نه به ارز تبدیلش کنید و نه به جای دیگری بفرستید؛ اول به بانک و پلیس خبر بدهید.
جمع‌بندی: حساب اجاره ای هیچ‌وقت «درآمد آسان» نیست
حساب اجاره ای برای کلاهبردار یک ابزار یک‌بارمصرف است و برای صاحب حساب یک پروندهٔ واقعی. قانون فعلی پولشویی مصادرهٔ مال، جزای نقدی معادل کل مبلغ و حبس را پیش‌بینی کرده و پلیس فتا هم بارها گفته اولین کسی که پاسخ‌گوست، صاحب حساب است. اگر پیشنهادی شبیه این‌ها دیدید، جواب فقط یک کلمه است: نه. و اگر دیر شده، همین امروز گزارش بدهید.
سوالات متداول
حساب اجاره ای به زبان ساده یعنی چه؟
حساب اجاره ای حساب بانکی، کارت یا حساب صرافیای است که به نام شماست ولی دیگری با آن پول جابهجا میکند یا رمزارز میخرد. کلاهبردار در ازای مبلغی کم، نام و کد ملی شما را اجاره میکند تا پول جرم به اسم او ثبت نشود. پلیس فتا این کار را شراکت در جرم میداند و مسئولیت تراکنشها را با صاحب حساب.
اجاره دادن کارت بانکی جرم است؟
بله. پلیس فتا بارها اعلام کرده اجاره، واگذاری و فروش حساب بانکی، کارت بانکی و حتی دسترسی اینترنت‌بانک جرم است. اگر از آن حساب برای کلاهبرداری یا پولشویی استفاده شود، صاحب حساب معمولاً اولین فردی است که تحت پیگرد قرار می‌گیرد و حساب‌هایش مسدود می‌شود.
مجازات پولشویی با حساب اجاره ای چقدر است؟
طبق ماده ۹ اصلاحی ۱۳۹۷ قانون مبارزه با پولشویی، اصل مال و عواید مصادره می‌شود و جزای نقدی معادل کل مبلغ پولشویی‌شده تعیین می‌شود. حبس تا ده میلیارد ریال درجه پنج (بیش از دو تا پنج سال) و بالاتر از آن درجه چهار (بیش از پنج تا ده سال) است. حکم هر پرونده را قاضی تعیین میکند.
اگر برای کسی رمزارز بخرم و از منشأ پول خبر نداشته باشم، مسئولم؟
پلیس فتا در شهریور ۱۴۰۵ گفته خرید رمزارز برای دیگران، حتی در ازای پول یا با عنوان کاری، شما را شریک جرم میکند و مسئولیت تبعات قضایی با صاحب حساب است. ناآگاهی ممکن است در دادگاه بررسی شود، ولی جلوی مسدودی حساب، احضار و الزام به برگرداندن پول قربانی را نمی‌گیرد.
چطور بفهمم آگهی کار در منزل، کلاهبرداری حساب اجاره‌ای است؟
اگر آگهی از شما بخواهد کارت یا رمز حساب را بدهید، پول واریزی را به رمزارز تبدیل و به آدرسی بفرستید، یا با مدارک خودتان حساب صرافی باز کنید و دسترسی‌اش را تحویل بدهید، با کلاهبرداری روبه‌رو هستید. ادعای «مجوز پلیس فتا» هم نشانهٔ خطر است، چون پلیس فتا چنین مجوزی نمی‌دهد.
پول ناشناس به حسابم واریز شده؛ چه کار کنم؟
آن پول را خرج، تبدیل یا جابهجا نکنید. فوراً به بانک خبر بدهید و با مرکز فوریتهای سایبری پلیس فتا به شمارهٔ 096380 تماس بگیرید. اسکرینشات پیامها و رسید واریز را نگه دارید. اگر کسی بعد از واریز از شما خواست پول را برگردانید یا رمزارز بخرید، احتمال کلاهبرداری بسیار بالاست.
ارزینجا چه کاری برای جلوگیری از حساب اجاره ای انجام می‌دهد؟
ارزینجا طبق قوانین و مقررات خود مطابق قوانین مبارزه با پولشویی عمل میکند، مسئولیت فعالیت هر حساب را با صاحب همان حساب میداند و در صورت نقض قوانین می‌تواند حساب را مسدود کند. همچنین بعد از اولین تراکنش تومانی، برداشت رمزارز ۷۲ ساعت محدود می‌شود تا مسیر سریع خروج پول آلوده بسته شود.
