
زیرشبکه آوالانچ (Subnet) بلاکچینی اختصاصی است که با قوانین، اعتبارسنجها و توکن گس خودش اجرا میشود و امروز رسماً «Avalanche L1» نام دارد. شرکتها از آن استفاده میکنند تا بدون درگیر شدن با ترافیک شبکهٔ عمومی، روی دسترسی و کارمزد کنترل کامل داشته باشند. در این راهنما معماری، هزینه، نمونههای واقعی و مراحل ساخت آن را مرور میکنیم.
تعریف کلی شبکهٔ آوالانچ و ارز AVAX را پیشتر در معرفی کامل آوالانچ و در راهنمای ارز AVAX توضیح دادهایم و اینجا تکرارش نمیکنیم. این مقاله فقط یک سؤال را جواب میدهد: وقتی خودتان بخواهید یک بلاکچین داشته باشید، آوالانچ چه چیزی در اختیارتان میگذارد؟ همهٔ اطلاعات فنی را از مستندات و بلاگهای رسمی آوالانچ در ۲۵ آبان ۱۴۰۵ خواندهایم و هر چه اعلام نشده را صریحاً «اعلام نشده» نوشتهایم.
زیرشبکه آوالانچ دقیقاً چیست و چرا اسمش عوض شد؟
مستندات رسمی آوالانچ، L1 را «شبکهای مستقل» تعریف میکند که قوانین عضویت و اقتصاد توکن خودش را تعیین میکند. مجموعهای پویا از اعتبارسنجها (Validators) روی یک یا چند بلاکچین به اجماع میرسند. هر بلاکچین دقیقاً توسط یک L1 اعتبارسنجی میشود، ولی یک L1 میتواند چند بلاکچین را همزمان نگه دارد.
این ساختار را با یک قیاس ساده ببینید. آوالانچ را مثل یک مجتمع تجاری بزرگ در نظر بگیرید که زیرساخت امنیت، برق و ارتباطات مشترک دارد. زیرشبکه آوالانچ مثل یک طبقهٔ اختصاصی در همین مجتمع است: ورودی و مقررات خودش را دارد، ولی راههای ارتباطی ساختمان را هم در اختیار دارد.
نام قدیمی این مفهوم Subnet بود. بلاگ رسمی آوالانچ میگوید با ارتقای Avalanche9000، «Subnetها به بلاکچینهای لایهٔ یک (L1) تبدیل شدند». یعنی فقط برچسب عوض نشد؛ مدل اعتبارسنجی هم عوض شد. در متنهای قدیمی هنوز «Subnet» میبینید و در مستندات امروز «L1»؛ هر دو یک مفهوماند.
ارتقای Etna چه چیزی را عوض کرد؟
ارتقای Etna (که با نام Avalanche9000 هم شناخته میشود) طبق گزارش The Block در ۱۶ دسامبر ۲۰۲۴ روی میننت فعال شد. قلب آن پیشنهاد ACP-77 با عنوان «بازآفرینی Subnetها» است. صفحهٔ رسمی ACP-77 وضعیتش را «Activated» مینویسد، ولی تاریخ فعالسازی را خودش اعلام نکرده است؛ تاریخ بالا از The Block میآید.
مشکل قدیمی: ۲۰۰۰ AVAX پیش از هر چیز
پیش از Etna هر اعتبارسنج یک Subnet باید خودش اعتبارسنج Primary Network هم میبود و ۲۰۰۰ AVAX استیک میکرد. بلاگ رسمی آوالانچ با فرض قیمت ۲۰ دلار برای AVAX، این رقم را حدود ۴۰ هزار دلار برای هر اعتبارسنج حساب میکند و میگوید بیشتر Subnetها دستکم ۵ اعتبارسنج میخواستند. همین سد، ساخت زنجیرهٔ اختصاصی را برای بسیاری از تیمها غیرعملی میکرد.
مدل تازه: هزینهٔ پیوسته بهجای استیک سنگین
طبق ACP-77، اعتبارسنج L1 دیگر به استیک ۲۰۰۰ AVAX برای Primary Network نیاز ندارد و فقط P-Chain را همگام میکند. در عوض هر اعتبارسنج فعال یک «Balance» به AVAX دارد که پیوسته مصرف میشود. وقتی Balance به صفر برسد، اعتبارسنج غیرفعال میشود و با شارژ دوباره برمیگردد. باقیماندهٔ Balance هم هنگام حذف اعتبارسنج به صاحبش برمیگردد.
اعداد رسمی را در دو منبع خواندهایم. ACP-77 حداقل نرخ را ۵۱۲ nAVAX در ثانیه (حدود ۱٫۳۳ AVAX در ماه) میگوید، تا وقتی تعداد اعتبارسنجهای فعال کل شبکه از هدف ۱۰ هزار بیشتر نشود. بلاگ رسمی آوالانچ هزینه را «حدود ۱ تا ۱۰ AVAX در ماه برای هر اعتبارسنج» توصیف میکند و میگوید به حجم تراکنش وابسته نیست. این دو عدد از دو زاویه آمدهاند و ما نمیتوانیم یکی را قطعیتر از دیگری بدانیم؛ برای برآورد دقیق، نرخ لحظهای را از مستندات بخوانید. تیم آوالانچ همچنین ادعا کرده هزینهٔ راهاندازی L1 «۹۹٫۹٪» کم شده؛ این ادعای خود تیم است و محاسبهٔ مستقلی برایش ندیدهایم.
معماری یک L1 آوالانچ چطور کار میکند؟
برای فهمیدن مزیتها، چهار قطعه را بشناسید:
- P-Chain: یکی از سه بلاکچین Primary Network (کنار C-Chain و X-Chain) که اعتبارسنجهای L1 باید با آن همگام باشند تا قابلیت تعاملپذیری آوالانچ را داشته باشند.
- مجموعهٔ اعتبارسنج مستقل: هر L1 اعتبارسنجهای خودش را دارد. از Etna به بعد میشود این مجموعه را با قرارداد هوشمند ValidatorManager مدیریت کرد؛ مثلاً مجموعه بسته باشد یا بر اساس استیک تغییر کند.
- ماشین مجازی (VM): قوانین اجرای تراکنشها. برای آشنایی با مفهوم، مقالهٔ قرارداد هوشمند را ببینید.
- پیامرسانی بین زنجیرهها: آوالانچ برای ارتباط L1ها از Avalanche Warp Messaging نام میبرد و بلاگ رسمی میگوید این ارتباط بدون واسطه و پل ممکن است. صفحهٔ مستندات هم از ماه مارس ۲۰۲۴ و ارتقای Durango بهعنوان زمان در دسترس شدن Warp نام میبرد.
نکتهٔ مهم این است که یک گره میتواند چند زنجیره را اعتبارسنجی کند و لازم نیست برای هر زنجیره دستگاه جدا بخرید. شما صاحب «قوانین» هستید، نه صاحب سختافزار جداگانه.
چرا شرکتها بلاکچین اختصاصی روی آوالانچ میسازند؟

مستندات و بلاگهای رسمی آوالانچ چهار مزیت اصلی را در جاهای مختلف نام میبرند. ما هر کدام را با زبان ساده و با مثال بازمیکنیم.
۱. کنترل مجموعهٔ اعتبارسنجها
در شبکهٔ عمومی هر کسی میتواند اعتبارسنج شود. در یک L1 شما تصمیم میگیرید چه کسانی تراکنش را تأیید کنند. بلاگ Evergreen آوالانچ (آوریل ۲۰۲۳) از زنجیرههای خصوصی با «طرفهای شناختهشده و تأییدشده» حرف میزند. برای بانک یا صندوق سرمایهگذاری، دانستن اینکه چه کسی بلاک میسازد شرط ورود به بازی است.
۲. KYC و فهرست مجاز آدرسها
در شبکهٔ آزمایشی Spruce، طبق بلاگ رسمی آوالانچ، نهادها پس از تأیید KYC/KYB توکن غیرقابلانتقال میگیرند و آدرس کیف پولشان در یک فهرست مجاز ثبت میشود که دسترسی را در سطح خود زنجیره کنترل میکند. چنین قفلی در یک زنجیرهٔ عمومی معنا ندارد، ولی در L1 یک تنظیم مجاز است.
۳. توکن گس سفارشی
مستندات رسمی میگوید هر L1 میتواند کارمزد و توکن بومی خودش را تعیین کند. این یعنی کاربر بازی لازم نیست برای زدن یک تراکنش AVAX جدا بخرد؛ همین نکته در راهاندازی GUNZ دیده میشود (در بخش نمونهها میآید).
۴. جداسازی ترافیک و خطا
بلاگ Avalanche9000 میگوید ازدحام یا خطا در Primary Network دیگر روی عملکرد L1 اثر نمیگذارد و برعکس. اگر اپلیکیشن شما صدها هزار تراکنش کوچک در ساعت اوج دارد، نمیخواهید با بازار NFT یک پروژهٔ دیگر سر ظرفیت رقابت کنید. L1 برای همین ساخته شده است.
نمونههای واقعی: چه کسی از زیرشبکه آوالانچ استفاده کرده است؟
در ادامه فقط مواردی آمده که منبع رسمی یا رسانهای مشخص دارند و تاریخشان را نوشتهایم.
- Evergreen و Spruce (۲۰۲۳): Evergreen را Ava Labs برای استقرار L1 نهادی و ابزار خدمات مالی معرفی کرد. Spruce یک شبکهٔ آزمایشی با توکن بیارزش بود که شرکای معرفیشدهاش T. Rowe Price، WisdomTree، Wellington Management و Cumberland بودند و کار را با FX و سوآپ نرخ بهره شروع کردند. توجه کنید که Spruce طبق بلاگ رسمی «testnet» بود، نه محصول عملیاتی؛ وضعیت فعلی آن را در منبع رسمی ندیدیم.
- GUNZ و Off The Grid (۲۰۲۳): استودیوی Gunzilla Games بلاکچین GUNZ را روی یک Subnet سفارشی ساخت که فقط توکن درونبازی را برای کارمزد قبول میکند. بازی Off The Grid اولین بازی متصل به آن است. این استودیو SDK و اجزای آمادهٔ این زنجیره را برای استودیوهای دیگر هم عرضه کرد.
- هویت دیجیتال امارات (۲۰۲۶): در اعلام مشترک Deca4 و Ava Labs، زیرساخت UAEPass با آوالانچ ارتقا مییابد؛ ۱۲٫۵ میلیون کاربر و بیش از ۱۵ هزار سرویس از بیش از ۳۵۰ نهاد. اینکه این پروژه L1 اختصاصی است یا خیر اعلام نشده. جزئیات را در خبر هویت ملی امارات روی آوالانچ خواندهایم.
- بازار توکنسازی در ژاپن (۲۰۲۶): گزارش ما از بازار توکن ۲٫۷ میلیارد دلاری روی بلاکچین عمومی آوالانچ را در مطلب Progmat ببینید؛ این مورد روی شبکهٔ عمومی است، نه L1 اختصاصی، و برای مقایسه آمده است. برای زمینهٔ بیشتر دربارهٔ داراییهای توکنی، راهنمای توکنسازی داراییهای واقعی را بخوانید.
مثال صادقانه: همه L1 اختصاصی را نگه نمیدارند
رسانهٔ eGamers در ۴ اوت ۲۰۲۶ گزارش داد تیم DeFi Kingdoms زنجیرهٔ اختصاصی خودش (DFK Chain) را در ۲۸ اوت ۲۰۲۶ میبندد و بازی را به C-Chain آوالانچ میبرد. دلیل نقلشده در همان گزارش: زنجیرهٔ اختصاصی «هزینهٔ دائمی اعتبارسنج و زیرساخت» دارد. توکن گس آن زنجیره JEWEL بود. این منبع رسانهای است و منبع رسمی دستاول را نخواندیم، ولی درس روشنی دارد: L1 اختصاصی مزیت میدهد، اما هزینهٔ نگهداری هم دارد و برای هر پروژهای توجیه ندارد.
تعداد کل L1های فعال: عدد قابلاتکایی را از اکسپلورر یا داشبورد رسمی با تاریخ امروز نخواندیم. شمارشهای ثانویه بسته به منبع و تعریف «فعال» فرق میکنند، پس این عدد را «اعلام نشده» مینویسیم.
زیرشبکه آوالانچ در برابر رولآپ اتریوم و اپچین کازماس
پروژهای که بلاکچین اختصاصی میخواهد فقط یک راه ندارد. مقایسهٔ زیر مفهومی است و برای تصمیم اولیه کمک میکند؛ جزئیات هر مسیر را در مقالهٔ رولآپ چیست، کازماس چیست و بلاکچین لایه ۱ چیست بخوانید.

ستون رولآپ را بر اساس توضیح عمومی ethereum.org دربارهٔ لایهٔ دو نوشتهایم. ستون آوالانچ از مستندات رسمی آمده است. ستون کازماس را بهصورت مفهومی نوشتیم و برایش عدد یا ادعای تازهای نیاوردهایم؛ تفاوتهای دقیق را در مقالهٔ کازماس بخوانید.
نقش AVAX در دنیای L1ها چیست؟
حتی اگر L1 شما توکن گس خودش را داشته باشد، AVAX از معادله بیرون نمیرود. طبق ACP-77، Balance اعتبارسنجها به AVAX شارژ میشود و روی P-Chain مصرف میشود. پس هر اعتبارسنج فعال L1، بهطور پیوسته تقاضایی برای AVAX میسازد.
آمار بازار را از API عمومی CoinGecko با زمان بهروزرسانی ۱۶ نوامبر ۲۰۲۶ (ساعت ۰۳:۵۰ UTC) خواندیم: ارزش بازار AVAX حدود ۳٫۲۱ میلیارد دلار، ارزش کاملاً رقیقشده حدود ۳٫۳۹ میلیارد دلار، عرضهٔ در گردش حدود ۴۴۶٫۵ میلیون و سقف عرضه ۷۲۰ میلیون واحد است. اینها آمار لحظهایاند و تغییر میکنند. دانستن آنها یعنی جلوی چشم داشتن دادهٔ اولیه، نه پیشبینی قیمت.
اگر میخواهید AVAX را برای شارژ Balance، آزمایش یا نگهداری داشته باشید، ما در ارزینجا خرید آنی با تومان و بازار حرفهای را برایش فراهم کردهایم. طبق صفحهٔ AVAX در ۲۵ آبان ۱۴۰۵، واریز و برداشت هم فعال است. پیش از برداشت، شبکه را دقت کنید: بیشتر صرافیها و کیفها AVAX را روی C-Chain میفرستند و آدرس آن با 0x شروع میشود، در حالی که آدرس P-Chain با P- شروع میشود. راهنمای خرید آوالانچ در ایران مسیر خرید را قدمبهقدم نشان میدهد.
مراحل ساخت یک L1 آوالانچ در ۵ گام چیست؟
این فهرست نقشهٔ راه است، نه جایگزین مستندات. ساخت واقعی فقط از مستندات و ابزار رسمی Avalanche CLI انجام میشود.
- هدف و مدل اعتبارسنجی را بنویسید. مجموعهٔ اعتبارسنجها بسته است یا باز؟ توکن گس چیست؟ چه کسی KYC میشود؟ این تصمیمها پیش از هر کدنویسی گرفته میشود.
- Avalanche CLI را نصب کنید. مخزن رسمی Ava Labs در گیتهاب اسکریپت نصب را معرفی کرده است. مسیر پیشفرض نصب پوشهٔ ~/bin است.
- زنجیره را تعریف کنید. دستور
avalanche blockchain create <نام>تعریف L1 را میسازد. گزینههای این مرحله (نوع ماشین مجازی، مدیریت اعتبارسنج و توکن) در مستندات کامل آمدهاند و ما همهٔ پرسشهای آن را نخواندهایم. - مستقر کنید. دستور
avalanche blockchain deploy <نام>زنجیره را مستقر میکند. صفحهٔ گیتهاب تفاوت استقرار محلی، آزمایشی (Fuji) و میننت را شرح نمیدهد؛ برای آن به مستندات رسمی مراجعه کنید. - اعتبارسنجها را ثبت و Balance را شارژ کنید. طبق ACP-77 ثبت اعتبارسنج با تراکنشهای P-Chain (مثل RegisterL1ValidatorTx) انجام میشود و Balance باید همیشه بالای صفر بماند، وگرنه اعتبارسنج غیرفعال میشود.
ریسکها و محدودیتهای L1 اختصاصی کداماند؟
- هزینهٔ دائمی: همانطور که در مثال DFK Chain دیدیم، اعتبارسنج و زیرساخت هزینهٔ جاری دارد. اگر کاربر و درآمد کافی نیست، زنجیرهٔ اختصاصی سربار است.
- امنیت اعتبارسنجهای کم: هرچه مجموعهٔ اعتبارسنج کوچکتر یا متمرکزتر باشد، اعتماد به آن به همان اندازه وابسته به افراد معدود میشود. در زنجیرههای نهادی این انتخاب آگاهانه است، ولی برای پروژهٔ عمومی ریسک است.
- نقدینگی جدا: دارایی روی L1 جدا از شبکهٔ اصلی است و جابهجاییاش به ابزار تعاملپذیری نیاز دارد. درباره ریسک این ابزارها، راهنمای امنیت پلهای کراسچین را بخوانید.
- ابهام عددی: نرخ دقیق هزینهٔ اعتبارسنج در دو منبع رسمی به دو شکل آمده و ممکن است در طول زمان تغییر کند؛ پیش از بودجهبندی، آن را از مستندات روز بخوانید.
جمعبندی: زیرشبکه آوالانچ برای چه کسی منطقی است؟
زیرشبکه آوالانچ یا همان L1 وقتی منطقی است که به کنترل اعتبارسنجها، توکن گس سفارشی یا جداسازی ترافیک واقعاً نیاز دارید و میتوانید هزینهٔ پیوستهٔ اعتبارسنج را توجیه کنید. اگر فقط یک اپلیکیشن ساده میسازید، شبکهٔ عمومی یا C-Chain اغلب کافی است. تجربهٔ Spruce و GUNZ نشان میدهد نهادهای مالی و بازیها از ساختار اختصاصی سود میبرند و ماجرای DFK Chain نشان میدهد این سود شرط و هزینه دارد.
اگر میخواهید با اکوسیستم آوالانچ از نزدیک آشنا شوید، ما در ارزینجا امکان خرید آنی و معامله حرفهای AVAX را در صفحهٔ آوالانچ ارزینجا آماده کردهایم. پیش از هر تصمیم مالی، منابع رسمی را بخوانید و فقط با سرمایهای وارد شوید که تحمل نوسانش را دارید.
سلب مسئولیت: این مقاله آموزشی دربارهٔ زیرشبکه آوالانچ است و توصیهٔ خرید، فروش یا سرمایهگذاری نیست. قیمت و عرضهٔ AVAX و هزینهٔ اعتبارسنجها تغییر میکند و هر تصمیم مالی بر عهدهٔ خودتان است.
سوالات متداول
زیرشبکه آوالانچ با Avalanche L1 فرق دارد؟
نه، هر دو یک مفهوماند. نام قدیمی Subnet بود و با ارتقای Avalanche9000 (Etna) در دسامبر ۲۰۲۴، مستندات رسمی از «L1» استفاده میکنند. تفاوت واقعی در مدل اعتبارسنجی است: اعتبارسنج L1 دیگر مجبور نیست Primary Network را اعتبارسنجی کند و فقط P-Chain را همگام میکند.
ساخت یک L1 در آوالانچ چقدر هزینه دارد؟
پیش از Etna هر اعتبارسنج باید ۲۰۰۰ AVAX استیک میکرد. حالا طبق ACP-77 هر اعتبارسنج فعال یک Balance به AVAX دارد که پیوسته مصرف میشود؛ حداقل نرخ حدود ۱٫۳۳ AVAX در ماه و بلاگ رسمی عدد ۱ تا ۱۰ AVAX در ماه را میگوید. هزینهٔ سرور و توسعه در منابع رسمی اعلام نشده است.
چرا شرکتها بهجای شبکهٔ عمومی، L1 اختصاصی میسازند؟
چهار دلیل رسمیتر از بقیه است: کنترل مجموعهٔ اعتبارسنجها، امکان KYC و فهرست مجاز آدرسها، توکن گس سفارشی و جداسازی ترافیک از Primary Network. نمونههایش Spruce برای نهادهای مالی و GUNZ برای بازیهاست. اگر این نیازها را ندارید، شبکهٔ عمومی معمولاً سادهتر و ارزانتر است.
آیا L1 آوالانچ با رولآپ اتریوم یکی است؟
نه. رولآپ تسویه و بخشی از امنیت خود را از اتریوم میگیرد، ولی L1 آوالانچ مجموعهٔ اعتبارسنج مستقل خودش را دارد و امنیتش از همانها میآید. انتخاب بین این دو به نیاز شما به کنترل، نزدیکی به اکوسیستم اتریوم و هزینهٔ نگهداری بستگی دارد.
آیا برای استفاده از L1 هم به AVAX نیاز داریم؟
کاربر یک L1 ممکن است فقط با توکن گس همان زنجیره کار کند، مثل GUNZ که از توکن درونبازی استفاده میکند. اما اعتبارسنجهای L1 طبق ACP-77 باید Balance خود را به AVAX شارژ کنند. خرید AVAX در ارزینجا از صفحهٔ آوالانچ ممکن است و پیش از برداشت باید شبکهٔ مقصد را درست انتخاب کنید.
