تاریخچه ریپل؛ از ریپل پی تا پایان پرونده SEC و بانک امانی

تاریخچه ریپل از سال ۲۰۰۴ و ایدهٔ «ریپل‌پی» رایان فوگر شروع می‌شود، ولی ریپلِ امروز در ۲۰۱۲ و با دفتر کل XRP متولد شد. این شرکت بعدتر هشت سال درگیر شکایت SEC بود که در اوت ۲۰۲۵ تمام شد. حالا هم استیبل‌کوین RLUSD را صادر می‌کند و در ۲۶ اکتبر ۲۰۲۶ تأیید نهایی بانک امانی ملی آمریکا را گرفته است.

اسم ریپل را تقریباً همه شنیده‌اند، ولی کمتر کسی می‌داند این اسم در طول بیست سال روی سه چیز متفاوت نشسته است: یک سیستم پرداخت ساده در کانادا، یک شرکت فین‌تک آمریکایی و یک توکن به نام XRP. این مقاله همین مسیر را به ترتیب زمان روایت می‌کند. اگر دنبال تعریف پایه و فرق شرکت با توکن هستید، اول توضیح ساده دربارهٔ ریپل و توکن XRP را بخوانید و بعد به این روایت برگردید.

در این مقاله می‌خوانید:

• ریپل‌پی چه بود و چرا با XRP یکی نیست
• دفتر کل XRP را چه کسانی و کِی ساختند
• ماجرای ۵۵ میلیارد XRP قفل‌شده در اسکرو
• پرونده ریپل و SEC از شکایت تا پایان
• ریپل بعد از SEC: استیبل‌کوین، خریدهای بزرگ، ETF و بانک امانی
• جدول زمانی کامل و معنای آن برای دارندهٔ XRP

ریپل پی رایان فوگر چه بود؟

ریپل‌پی (RipplePay) سیستم پرداختی بر پایهٔ اعتماد بین کاربران بود که رایان فوگر در ۲۰۰۴ در ونکوور کانادا ساخت. فوگر پیش‌تر روی یک سیستم تبادل محلی کار کرده بود. ایده‌اش ساده بود: آدم‌هایی که به هم اعتماد دارند، برای هم «بدهی» ثبت کنند و پول از طریق زنجیره‌ای از این اعتمادها، مثل موج (Ripple) از یک نفر به نفر دیگر برسد.

یک نکته اینجا زیاد اشتباه گفته می‌شود. ریپل‌پی نه بلاکچین داشت و نه توکن. دیوید شوارتز، مدیر ارشد فنی بازنشستهٔ ریپل، صریحاً گفته است که فوگر XRP را نساخته و دفتر کل XRP از صفر نوشته شده است. از پروژهٔ فوگر عملاً فقط نامش به نسل بعد رسید. پس اگر جایی خواندید «XRP پنج سال قبل از بیت کوین ساخته شد»، این ادعا درست نیست.

دفتر کل XRP چطور ساخته شد؟

دفتر کل XRP را سه برنامه‌نویس، دیوید شوارتز، جد مک‌کالب و آرتور بریتو، از ۲۰۱۱ ساختند و در ژوئن ۲۰۱۲ راه انداختند. طبق تاریخچهٔ رسمی XRP Ledger، این سه نفر در اوایل ۲۰۱۱ مجذوب بیت کوین شده بودند، ولی مصرف انرژی استخراج را اتلاف می‌دانستند. ایده‌شان را در مه ۲۰۱۱ در پستی با عنوان «بیت کوین بدون استخراج» مطرح کردند.

نتیجه شبکه‌ای شد که تراکنش‌ها را به‌جای ماینرها با اجماع گره‌های اعتبارسنج تأیید می‌کند. اگر بخواهید تفاوتش با مدل استخراج را بهتر بفهمید، مرور سازوکار بیت کوین و ماینینگ کمک می‌کند.

در زمان ساخت، ۱۰۰ میلیارد XRP یک‌جا ایجاد شد و قرار نبود هیچ‌وقت XRP تازه‌ای استخراج شود. بنیان‌گذاران ۸۰ میلیارد XRP را به شرکتی هدیه کردند که قرار بود شبکه را توسعه دهد.

از NewCoin تا OpenCoin و Ripple Labs

کریس لارسن، کارآفرین باتجربهٔ حوزهٔ پرداخت، به گروه پیوست و در سپتامبر ۲۰۱۲ شرکتی به نام NewCoin ثبت شد که خیلی زود OpenCoin نام گرفت. فوگر هم پس از گفت‌وگو با این گروه، نام و پروژهٔ ریپل را به آن‌ها سپرد. OpenCoin در سپتامبر ۲۰۱۳ به Ripple Labs و در اکتبر ۲۰۱۵ به نام کوتاه Ripple تغییر کرد.

جدایی جد مک‌کالب

مک‌کالب، که پیش‌تر صرافی Mt.Gox را راه انداخته بود، در ۲۰۱۳ از ریپل جدا شد و سراغ پروژهٔ خودش رفت: شبکه‌ای که امروز با نام استلار شناخته می‌شود. سهم بزرگ XRP او تا سال‌ها یکی از نگرانی‌های بازار بود، چون هر فروشش زیر ذره‌بین می‌رفت.

چرا ۵۵ میلیارد XRP در اسکرو رفت؟

ریپل در ۲۰۱۷ ۵۵ میلیارد XRP را قفل کرد تا به بزرگ‌ترین نگرانی بازار جواب بدهد: اینکه شرکت بخش بزرگی از کل XRP را دارد و می‌تواند هر وقت بخواهد آن را به بازار بریزد. طبق مستندات XRPL، شرکت ۵۵ میلیارد XRP را در قراردادهای اسکرو روی خود دفتر کل قفل کرد تا ورود عرضهٔ تازه به بازار قابل‌پیش‌بینی شود.

سازوکارش این است که اول هر ماه حداکثر ۱ میلیارد XRP از اسکرو آزاد می‌شود. ریپل معمولاً بخشی را که استفاده نمی‌کند، در قرارداد تازه‌ای دوباره قفل می‌کند. جزئیات آزادسازی ماهانه و اثرش بر عرضه را در گزارش آزادسازی اسکرو ریپل نوشته‌ایم.

ریپل چطور سراغ بانک‌ها رفت؟

از همان سال‌های اول، مشتری هدف ریپل خریدار خرد نبود، بلکه بانک‌ها و شرکت‌های انتقال پول بودند. شرکت چند محصول برای پرداخت فرامرزی ساخت. در بعضی از آن‌ها XRP نقش «ارز پل» داشت، یعنی پول مبدأ به XRP تبدیل می‌شد، در چند ثانیه منتقل می‌شد و در مقصد دوباره به پول محلی برمی‌گشت. در بعضی دیگر اصلاً XRP لازم نبود.

همین دوگانگی هنوز هم منشأ بحث است. شرکت ریپل با بانک‌ها قرارداد می‌بندد، ولی هر قرارداد لزوماً به معنای استفاده از توکن XRP نیست. اگر فقط یک نکته از این تاریخچه یادتان بماند، همین است: موفقیت شرکت ریپل و تقاضا برای XRP دو موضوع مرتبط ولی جدا هستند.

در سپتامبر ۲۰۲۰ هم بنیاد XRPL، نهادی مستقل برای پشتیبانی از توسعهٔ دفتر کل، با کمک مالی ریپل و چند شرکت دیگر تأسیس شد.

پرونده ریپل و SEC چطور شروع شد و چطور تمام شد؟

۲۲ دسامبر ۲۰۲۰، کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (SEC) از ریپل، برد گارلینگهاوس (مدیرعامل) و کریس لارسن شکایت کرد. اتهام این بود که شرکت از ۲۰۱۳ با فروش XRP بیش از ۱٫۳ میلیارد دلار جمع کرده و این فروش در واقع عرضهٔ اوراق بهادار ثبت‌نشده بوده است. سؤال اصلی پرونده ساده بود: آیا XRP اوراق بهادار است؟

گارلینگهاوس بعدها گفت شرکت در آن دوره حتی تعطیلی را هم بررسی کرده بود. روایت مدیرعامل ریپل از روزهای سخت پرونده را جداگانه پوشش داده‌ایم.

حکم ژوئیهٔ ۲۰۲۳

نقطهٔ عطف، حکم قاضی آنالیسا تورس در ژوئیهٔ ۲۰۲۳ بود. دادگاه فروش مستقیم XRP به سرمایه‌گذاران نهادی را عرضهٔ ثبت‌نشدهٔ قرارداد سرمایه‌گذاری دانست، ولی فروش‌های برنامه‌ریزی‌شده در صرافی‌ها به خریداران ناشناس را اوراق بهادار ندانست. برای بازار، نیمهٔ دوم حکم مهم‌تر بود. چند ماه بعد، در اکتبر ۲۰۲۳، SEC اتهام‌های شخصی گارلینگهاوس و لارسن را هم پس گرفت.

جریمه و پایان پرونده

اوت ۲۰۲۴ دادگاه ریپل را از تخلف‌های بعدی منع کرد و جریمهٔ مدنی کمی بیش از ۱۲۵ میلیون دلار تعیین کرد. این رقم خیلی کمتر از درخواست SEC بود. هر دو طرف تجدیدنظر خواستند. بعد از تغییر مدیریت SEC در ۲۰۲۵، دو طرف کوشیدند با توافق جریمه را به ۵۰ میلیون دلار کاهش دهند و حکم منع را لغو کنند، ولی قاضی تورس نپذیرفت.

در نهایت، اوت ۲۰۲۵ هر دو طرف از تجدیدنظر انصراف دادند و پرونده بسته شد. جریمهٔ ۱۲۵ میلیون دلاری و حکم منع سر جایشان ماندند. نسخهٔ مفصل رأی‌ها و اثرشان بر قیمت را در تحلیل ریپل و پروندهٔ حقوقی آن ببینید.

ریپل بعد از SEC چه مسیری رفت؟

ریپل بعد از SEC به سمت زیرساخت مالی نهادی رفت: استیبل‌کوین دلاری، خرید کارگزاری و نرم‌افزار خزانه، و در نهایت مجوز بانک امانی فدرال. چهار تحول این دوره از بقیه مهم‌ترند.

استیبل‌کوین RLUSD

ریپل در دسامبر ۲۰۲۴ و پس از تأیید ناظر مالی نیویورک (NYDFS)، استیبل‌کوین دلاری خودش به نام Ripple USD یا RLUSD را روی اتریوم و دفتر کل XRP عرضه کرد. ناشر آن Standard Custody & Trust است که از زیرمجموعه‌های ریپل است. اگر می‌خواهید بدانید RLUSD با رقیب‌هایش چه فرقی دارد، مقایسهٔ RLUSD و USDC را بخوانید. ریپل در اوت ۲۰۲۶ هم صندوق اعتباری مبتنی بر RLUSD را برای وام‌دهی نهادی معرفی کرد.

خریدهای بزرگ و ارزش‌گذاری ۴۰ میلیارد دلاری

از ۲۰۲۵ ریپل به خریدار بزرگ زیرساخت مالی تبدیل شد:

1. آوریل ۲۰۲۵: اعلام خرید کارگزاری Hidden Road به ارزش ۱٫۲۵ میلیارد دلار؛ این شرکت پس از تکمیل خرید Ripple Prime نام گرفت.
2. اکتبر ۲۰۲۵: خرید GTreasury، نرم‌افزار مدیریت خزانهٔ شرکت‌ها، به ارزش ۱ میلیارد دلار.
3. نوامبر ۲۰۲۵: جذب ۵۰۰ میلیون دلار سرمایه با ارزش‌گذاری ۴۰ میلیارد دلار، به رهبری فورترس و سیتادل سکیوریتیز.

ETF اسپات XRP

۱۳ نوامبر ۲۰۲۵ اولین صندوق قابل‌معاملهٔ اسپات XRP در آمریکا با نماد XRPC در نزدک شروع به کار کرد و صندوق‌های دیگر هم پشت سرش آمدند. برای اینکه بدانید این صندوق‌ها چطور کار می‌کنند، راهنمای ETF کریپتو از بیت کوین تا XRP را ببینید.

بانک امانی ملی ریپل

ریپل در ژوئیهٔ ۲۰۲۵ برای مجوز بانک امانی ملی درخواست داد و در دسامبر همان سال تأیید مشروط گرفت. طبق اطلاعیهٔ رسمی ریپل، اداره کنترل پول آمریکا (OCC) در ۲۶ اکتبر ۲۰۲۶ (۴ آبان ۱۴۰۵) تأیید نهایی Ripple National Trust Bank را صادر کرد.

این بانک ذخایر پشتوانهٔ RLUSD را مدیریت می‌کند، امین وثیقه برای دارندگان RLUSD است و خدمات امانت‌داری دارایی دیجیتال می‌دهد. خود RLUSD همچنان از سوی Standard Custody & Trust صادر می‌شود. ریپل ارزش بازار RLUSD را ۲٫۵ میلیارد دلار اعلام کرده است. بانک امانی ملی سپرده نمی‌گیرد و وام نمی‌دهد، پس نباید آن را با بانک تجاری یکی دانست.

هم‌زمان، جامعهٔ دفتر کل XRP هم بیکار نبوده است. نمونه‌اش رأی‌گیری قابلیت حریم خصوصی روی XRPL برای جذب دارایی‌های واقعی توکنایزشده بود.

جدول زمانی تاریخچه ریپل

این تاریخچه برای دارندهٔ XRP چه معنایی دارد؟

مرور بیست سال تاریخ یک پروژه فقط برای کنجکاوی نیست. چند درس عملی از دل همین روایت بیرون می‌آید:

• شرکت و توکن را جدا ببینید. بانک امانی، خریدها و ارزش‌گذاری ۴۰ میلیاردی دستاورد شرکت ریپل است. بانک امانی تازه هم برای ذخایر RLUSD ساخته شده و نقش مستقیمی برای XRP در آن تعریف نشده است.
• عرضه را دنبال کنید. اسکرو ماهانه هنوز فعال است و هر ماه بخشی از XRP می‌تواند وارد بازار شود.
• ریسک حقوقی صفر نشده است. پرونده SEC بسته شد، ولی دادگاه تجدیدنظر رأیی دربارهٔ استدلال قاضی تورس نداد و حکم منع برای فروش نهادی پابرجاست.
• خبرهای بزرگ همیشه به قیمت نمی‌رسند. روز عرضهٔ اولین ETF اسپات، با وجود ورود پول به صندوق، قیمت XRP پایین آمد.

این تحلیل توصیهٔ سرمایه‌گذاری نیست. پیش از هر خرید، ریسک‌ها و توان مالی خودتان را بسنجید.

اگر تصمیم به خرید دارید، مراحل قدم‌به‌قدم و نکات انتقال را در آموزش خرید و فروش XRP با تومان نوشته‌ایم.

جمع‌بندی تاریخچه ریپل

تاریخچه ریپل روایت تبدیل یک ایدهٔ پرداخت محلی به یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های زیرساخت مالی کریپتو است. در این مسیر سه نقطه تعیین‌کننده بود: ساخت دفتر کل XRP در ۲۰۱۲، شکایت SEC در ۲۰۲۰ که تا اوت ۲۰۲۵ طول کشید، و ورود ریپل به نظام بانکی آمریکا با تأیید نهایی بانک امانی در آبان ۱۴۰۵. برای فصل بعد این داستان، عرضهٔ اسکرو و رشد RLUSD را دنبال کنید و یادتان باشد که موفقیت شرکت لزوماً به معنای افزایش تقاضا برای XRP نیست.

سوالات متداول